Havza Haber Ajansı'nın aktardığına göre, aşağıdaki metinde Babilik ile Bahailik arasındaki farklara ve bu akımların oluşum süreçlerine yer verilmiştir:
Babilik ve Bahailik aynı şeyler değildir; ancak Bahailik, Babilik akımının içerisinden doğmuştur.
Bu ikisi arasındaki farkı anlamak için yaklaşık iki asır öncesine dönmek gerekir.
İran'da Seyyid Ali Muhammed Şirazi'nin hicri kameri 1260 yılında yeni bir iddia ortaya attığı ve bir grubun ona katıldığı döneme...
Seyyid Ali Muhammed Şirazi daha sonra "Bab" adıyla meşhur oldu. "Bab", kapı ve aracı anlamına gelmektedir. O ilk başlarda kendisini İmam Mehdi (a.s.) ile iletişim kurulan bir "kapı" ve vasıta olarak tanıtıyordu.
Bu unvan kendisine bu sebeple verildi.
Ancak zamanla iddialarını genişleterek kendisi için yalnızca bir aracı olmanın ötesinde bir makam öne sürdü.
Bu iddialar, Şia'nın İmam Mehdi (a.s.) hakkındaki inançlarıyla temelden çelişiyordu ve Babilik akımının teşekkülüne zemin hazırladı.
Bab, yazılarında ayrıca kendisinden sonra gelecek bir şahsiyeti müjdeliyor ve onu "Men Yuzhiruhullah", yani "Allah'ın aşikâr edeceği kimse" tabiriyle anıyordu. Bu vaat, daha sonra Bahailiğin ortaya çıkışında önemli bir rol oynadı.
Emir Kebir’in Babilik ile Mücadelesi
Babilik yayıldıkça sadece inançsal bir mesele olarak kalmadı. Bazı bölgelerde Babiler ile Kaçar hükümeti arasında çatışmalar meydana geldi.
Bu şartlar altında Emir Kebir, Babilik akımının yayılmasıyla ve onun Mehdilik konusundaki özgün Şii öğretilerinden sapmasıyla mücadele etti.
Onun bakış açısına göre, Bab'ın İmam Mehdi'nin (a.s.) makamına dair iddiaları ve kendi konumu hakkında öne sürdüğü yeni iddialar, Mehdilik meselesinde ciddi bir sapmaydı ve Babilik'in sosyal ve siyasi sonuçlarıyla birlikte bununla mücadele edilmesi gerekiyordu.
Nihayetinde Emir Kebir’in emriyle Bab, hicri kameri 1266 yılında Tebriz’de idam edildi. (Seyyid Ali Muhammed Bab’ın sorgulama ve mahkeme tutanakları da tarihi kaynaklarda mevcuttur. Bu metnin incelenmesi ve mahkemedeki soru-cevapların gözden geçirilmesi, onun dini bilgi ve düşünce düzeyi ile sözlerindeki çelişkiler hakkında daha net bir tablo sunabilir.)
Bahailik Ne Zaman Ortaya Çıktı?
Bab’ın idamından sonra takipçileri arasında liderlik ve Babilik yolunun sürdürülmesi konusunda ihtilaflar baş gösterdi. Bu süreçte, Bab’ın takipçilerinden olan ve "Bahaullah" olarak bilinen Mirza Hüseyin Ali Nuri, kademeli olarak yeni bir iddia ortaya attı.
Bahaullah nihayetinde Bab’ın geleceğini haber verdiği o vadedilen şahsiyet olduğunu ilan etti. Bu noktadan itibaren onun takipçileri diğer Babilerden ayrıldı ve zamanla "Bahailik" adıyla yeni bir akım oluştu. Bu akım daha sonra bağımsız öğretilerini ve teşkilatını kazandı.
Dolayısıyla Babilik ve Bahailik, tek bir akımın iki farklı ismi değildir. Babilik, Seyyid Ali Muhammed Bab’ın iddialarıyla başlamış; Bahailik ise birkaç yıl sonra aynı akımın içinden, Bahaullah’ın "Men Yuzhiruhullah" iddiasıyla şekillenmiştir.
Peki Bugün Durum Nasıl?
Günümüzde Babilik, bağımsız ve yaygın bir akım olarak varlığını fiilen sürdürememiştir. Babilerin büyük çoğunluğu sonraki süreçlerde diğer akımlara katılmış, bunların en önemlisi ise Bahailik olmuştur.
Bu nedenle günümüzde Bahailerin yanında büyük ve bağımsız bir "Babiler" topluluğu bulunmamaktadır. Bahailer kendilerini Bahaullah'ın öğretisinin takipçisi olarak görmekte, Bab'ı ise kendi inanç tarihlerinin önceki aşamasını başlatan kişi olarak tanımlamaktadır.
yorumunuz